Wat is een ETF? Uitleg voor beginners

Wat is een ETF?

ETF staat voor Exchange Traded Fund. Vermoedelijk zegt dit jou nog steeds niet veel, maar met één aankoop beleg je direct in een grote groep bedrijven tegelijk.

Een ETF kun je zien als een soort beleggersmandje. In plaats van zelf één aandeel te kopen, zoals Apple of Nike, koop je met een ETF in één keer een hele verzameling aandelen. Daardoor beleg je direct in veel bedrijven tegelijkertijd. Dat maakt het makkelijk en zorgt voor meer spreiding.

Een bekende ETF volgt bijvoorbeeld de S&P 500. Dat is een lijst van 500 grote beursgenoteerde bedrijven uit de Verenigde Staten. Koop je deze ETF, dan beleg je automatisch in een klein stukje van al die bedrijven.

Los van de S&P 500 zijn er echt ontzettend veel andere ETFs te vinden. Zo heb je ETFs die de focus hebben op digitale veiligheid, bedrijven in opkomende landen, duurzaamheid en zo kan ik nog even doorgaan.

Hoe werkt een ETF?

Een ETF volgt passief een index. Dat betekent dat er geen fondsbeheerder zit die elke dag beslissingen neemt over welke aandelen hij koopt of verkoopt. De ETF koopt simpelweg alles wat in de index zit, in de juiste verhouding.

Stijgt de index? Dan stijgt de ETF mee. Daalt de index? Dan daalt de ETF ook. Moeilijker dan dit is het niet.

Omdat er geen actief beheer nodig is, zijn de kosten van een ETF ook een stuk lager dan bij traditionele beleggingsfondsen, wat weer voordelig is voor het rendement op rendement effect.

ETF vs aandeel vs beleggingsfonds

Drie termen die je vaak voorbij ziet komen als het over beleggingen gaat en dit is het verschil:

Aandeel: Je koopt een stukje van één specifiek bedrijf. Zo kun je een aandeel Apple kopen, een aandeel ASML, Shell of een ander bedrijf. Gaat het slecht met Apple, dan daalt de koers en gaat jouw investering omlaag. Stijgt Shell, dan stijgt de koers en de waarde van jouw Shell aandeel.

Beleggingsfonds: Een pot geld van veel beleggers samen, beheerd door een professionele fondsbeheerder. Die beheerder beslist actief wat er gekocht en verkocht wordt. Dit klinkt in eerste instantie goed, want zo’n fondsbeheerder zal het wel beter weten, maar de realiteit is vaak toch anders. Die fondsbeheerder kost geld (gaat van je rendement af), en de meeste actieve fondsen presteren op de lange termijn slechter dan de index die ze proberen te verslaan. Een ETF kan dus verstandiger zijn.

ETF: Een ETF combineert een paar voordelen van aandelen en beleggingsfondsen. Net als bij een beleggingsfonds krijg je spreiding over veel bedrijven (waarschijnlijk nog wel meer). Net als bij een aandeel koop je een ETF gewoon op de beurs. Tot slot volgt het passief een index, waardoor je geen dure beheerder hebt, lage kosten en het is altijd transparant.

Waarom is een ETF ideaal voor beginners?

Misschien heb je ondertussen al wel een vermoeden waarom ETFs ideaal zijn voor beginnende beleggers. Het heeft diverse voordelen ten opzichte van zelf alles doen.

1. Spreiding zonder gedoe: Met één ETF beleg je in honderden of zelfs duizenden bedrijven tegelijk. Gaat één bedrijf failliet? Dit zal weinig effect hebben op je totale investering, de andere bedrijven kunnen dit opvangen. Bij een enkel aandeel kun je alles kwijtraken als het bedrijf omvalt.

2. Lage kosten: Een ETF kost vaak tussen de 0,05% en 0,25% per jaar. Een actief beheerd fonds rekent al snel 1% tot 2%. Op de lange termijn kan jou dit enorm veel geld schelen. Bij €10.000 inleg en 30 jaar beleggen betekent het verschil tussen 0,20% en 1,50% kosten tienduizenden euro’s minder eindvermogen.

3. Geen kennis vereist: Koop je losse aandelen, dan is het verstandig om een bedrijf te analyseren en de jaarverslagen door te nemen. Bij ETFs hoef je geen enkel bedrijf te analyseren en ook geen jaarverslagen te lezen. Je koopt een groot deel van de markt en historisch gezien zijn brede aandelenmarkten over lange periodes vaak gestegen, al is dat nooit een garantie voor de toekomst

4. Toegankelijk vanaf kleine bedragen: Je hoeft niet te wachten tot je een groot bedrag bij elkaar hebt gespaard om in meerdere bedrijven te investeren. Maandelijks €50 inleggen in een ETF is al een prima strategie en geeft jou direct spreiding. Met losse aandelen duurt het meestal veel langer om goed te spreiden, zeker als je niet direct genoeg geld hebt om alle aandelen te kopen die je zou willen hebben. Lees ook: Wat te doen met je spaargeld?

Wat kost een ETF? TER en transactiekosten uitgelegd

ETF-kosten bestaan uit twee delen die beginners vaak door elkaar halen. Je hebt de TER en transactiekosten. Ik zal het je zo eenvoudig mogelijk proberen uit te leggen.

De TER: jaarlijkse fondskosten

TER staat voor Total Expense Ratio, de jaarlijkse kosten van het fonds zelf. Deze kosten worden automatisch verwerkt in de koers van de ETF. Je betaalt deze kosten dus niet apart, het wordt stilletjes van het fondsvermogen afgetrokken, waardoor je het eigenlijk niet eens merkt.

Voor de meest populaire ETFs liggen deze kosten extreem laag en dat maakt het ook direct aantrekkelijk:

Bij €10.000 belegd vermogen betaal je bij een TER van 0,20% dus €20 per jaar aan fondskosten. Dat bedrag is dus helemaal niet zo hoog.

Transactiekosten: kosten bij aan- en verkoop

Dit zijn de kosten die je broker rekent bij elke aankoop of verkoop. De kosten variëren per broker. DEGIRO rekent bijvoorbeeld een kleine vaste vergoeding per transactie. Sommige brokers bieden bepaalde ETFs gratis aan als onderdeel van een kernselectie. Je hebt dan enkel te maken met de fondskosten (TER).

Transactiekosten zijn eenmalig bij elke transactie. Als je maandelijks een klein bedrag inlegt, kunnen deze kosten relatief duur worden. Ik kan je daarom alleen maar aanraden om goed naar de tarieven te kijken van je broker, want alles wat je kan besparen aan kosten kan zorgen voor meer rendement.

Accumulerend of distribuerend?

Goed, je denkt ondertussen ik wil een ETF kopen en gaat op zoek. Je komt er nu achter dat er ook nog allerlei termen achter een ETF staan, zoals Acc en Dist. Zelf moest ik de eerste keer ook uitzoeken wat dit nou precies betekende.

Het gaat in dit geval om het dividend en hoe ermee omgegaan wordt.

Accumulerend (Acc) Het dividend wordt automatisch herbelegd in het fonds. Je ontvangt geen uitbetaling op je rekening. De waarde van de ETF stijgt hierdoor. Dit is een slimme optie als je geen omkijken naar je beleggingen wilt hebben en het geld wil herbeleggen. Je krijgt tevens niet te maken met dividendbelasting, want het wordt nooit aan jou uitgekeerd (scheelt weer werk voor je belastingaangifte).

Distribuerend (Dist) Distribuerend (Dist): bij een distribuerende ETF wordt het dividend periodiek aan je uitgekeerd. Dat kan prettig zijn als je inkomen uit je beleggingen wilt ontvangen. Wil je juist doorgroeien op de lange termijn, dan moet je dat dividend meestal zelf opnieuw beleggen. Je krijgt in dit geval ook te maken met dividendbelasting.

Zelf kies ik altijd een ETF die accumulerend is. De reden hiervoor is dat het minder gedoe is, alles wordt automatisch herbelegd en je hoeft er gewoon niet naar om te kijken. Zelf vind ik dit ideaal.

Twee populaire wereldwijde ETFs

Er zijn duizenden ETFs beschikbaar, dus bekijk vooral ETFs in sectoren die jou interessant lijken. Zelf ga ik altijd voor een brede spreiding en dan komen automatisch onderstaande twee populaire wereldwijde ETFs voorbij.

Kijk vooral ook verder dan dit. Dit is wat ik voor mezelf tegen ben gekomen, maar ik ben geen financieel adviseur.

VWCE – Vanguard FTSE All-World (Accumulating)

Dit is een populaire ETF onder beleggers. VWCE volgt de FTSE All-World index. Dit zijn ruim 3.700 bedrijven uit zowel ontwikkelde landen (VS, Europa, Japan) als opkomende markten (China, India, Brazilië). Met één ETF beleg je dus in vrijwel de hele wereld.

• TER: 0,19% per jaar
• Type: Accumulerend
• Ticker: VWCE – IE00BK5BQT80
• Voordeel: Met één ETF direct een zeer brede wereldwijde spreiding

IWDA – iShares Core MSCI World (Accumulating)

Dit is de grote concurrent van VWCE. IWDA volgt de MSCI World index. Dit zijn ruim 1.300 bedrijven uit 23 ontwikkelde landen. Het grote verschil tussen de twee ETFs die ik noem? IWDA bevat geen opkomende markten. Dat maakt het iets minder gediversifieerd, maar historisch gezien heeft het vergelijkbaar gepresteerd.

• TER: 0,20% per jaar
• Type: Accumulerend
• Ticker: IWDA
• Voordeel: De focus ligt enkel op stabiele, ontwikkelde economieën

Wil je meer over deze ETF weten? Bekijk dan het artikel MSCI World ETF uitleg.

Wat is het verschil in de praktijk?

Het verschil tussen VWCE en IWDA zit hem voornamelijk in de blootstelling aan opkomende markten. VWCE heeft daar ongeveer 10-15% van het fonds in zitten. Of dat beter of slechter is, dat weet natuurlijk niemand van tevoren. Welke van de twee jij kiest, hangt af van jouw voorkeur voor spreiding. Ik kan en mag die keuze niet voor je maken, dat is geheel aan jou.

Wat als de ETF-aanbieder failliet gaat?

Dit is een super goede vraag om te stellen en die veel beginners bezighoudt. Stel: een ETF-aanbieder gaat failliet, ben je dan al je geld kwijt?

Nee, gelukkig niet. Dit is waarom: Het vermogen in een ETF is juridisch gescheiden van het vermogen van de aanbieder. De ETF-aanbieder beheert jouw geld, maar het fondsvermogen is juridisch gescheiden van het vermogen van de aanbieder. Daardoor kunnen schuldeisers in principe niet zomaar bij jouw beleggingen komen als de aanbieder failliet gaat. In dat scenario wordt het fonds simpelweg overgedragen aan een andere beheerder, of uitgekeerd aan de beleggers.

Dit is wettelijk geregeld via de UCITS-regelgeving, de Europese wetgeving waaraan alle ETFs op deze pagina voldoen. Wanneer je een ETF wil kopen, kun je dit simpel herkennen door de afkorting UCITS in de volledige naam van de ETF. Je weet dan dat je met een ETF te maken hebt die onder de Europese regelgeving valt.

De nadelen van ETFs

Waar voordelen zijn, zijn ook nadelen. ETFs zijn natuurlijk ook geen wondermiddel, anders zou iedereen hierin beleggen toch? Er zit ook een keerzijde aan ETFs en die zal ik hieronder voor je opsommen.

Je volgt de markt, omhoog en omlaag: Doordat je een brede spreiding hebt wil het nog niet zeggen dat een ETF niet in waarde kan dalen, want dalen in waarde is wel degelijk mogelijk. Soms flink. Tijdens de coronacrash in 2020 daalde de wereldwijde aandelenmarkt in enkele weken met ruim 30%. Wanneer je dan in paniek verkoopt, terwijl de markt al hard is gedaald, maak je dat verlies in feite definitief. ETFs zijn bedoeld voor de lange termijn, denk minimaal 10 jaar.

Je verslaat de markt nooit: De markt verslaan heeft iets magisch, daarom proberen heel veel mensen dit te doen. Een index-ETF presteert per definitie gelijk aan de markt, minus de bijbehorende kosten waar je mee te maken krijgt.

Wil je de markt verslaan? Dan moet je actief beleggen, maar de markt echt op de lange termijn verslaan, dat lukt zelfs professionele fondsbeheerders zelden.

Keuze kan overweldigend zijn: Er zijn duizenden ETFs. Thema-ETFs, sector-ETFs, hefboom-ETFs. Daarom kies ik zelf liever voor brede ETF’s met veel spreiding. Denk jij dat een bepaalde sector het beter gaat doen dan de rest van de markt, dan kun je ook kijken naar een ETF die zich specifiek op die sector richt.

Beleggen kent risico’s: Beleggen brengt risico’s met zich mee, je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Dit is de tekst die je overal leest met een reden. Hoe goed sommige verhalen online wel niet zijn, er bestaat altijd de kans dat je geld verliest.

Hoe begin je met beleggen in ETFs?

Je begint met beleggen in ETFs via een broker. Voordat je er eentje kiest, is het handig om te weten wat dit is. Een broker is een platform, een soort tussenpersoon, waarmee je financiële producten zoals ETFs kunt kopen en verkopen. Zonder broker kun je niet op de beurs handelen. Denk aan een broker als de supermarkt waar jij je boodschappen koopt, maar dan voor beleggingen.

Stap 1: Kies een broker
Een broker is het platform waarop je ETFs koopt en verkoopt. Populaire keuzes in Nederland zijn bijvoorbeeld DEGIRO, BUX Zero of beleggen via je eigen bank. Er zijn daarnaast nog veel meer aanbieders, dus vergelijk vooral goed op kosten, gebruiksgemak en aanbod.

Stap 2: Open een rekening
Identificatie via je paspoort of ID-kaart, een bankrekening koppelen, dat zijn vaak de stappen die je moet nemen. Meestal heb je dit geregeld in 10 minuten. Ben je onder de 18? Lees dan eerst: Beleggen onder 18 jaar — mag ik als minderjarige beleggen?

Stap 3: Kies je ETF
Zoek op de ticker / ISIN en controleer dat je de juiste versie van de ETF koopt. Ik doel dan op de Accumulerende of Distribuerende varianten. Verder kies ik zelf ETFs in euro. Dat kan handig zijn, omdat je dan niet ook nog met extra wisselkoers kosten te maken krijgt.

Stap 4: Koop je ETF
Wanneer je een ETF hebt uitgekozen kun je die kopen via je broker.

Stap 5 (optioneel): Herhaal stap 4
Je zou stap 4 maandelijks kunnen herhalen. Dit wordt periodiek beleggen genoemd, en staat ook bekend als dollar cost averaging (DCA). Op deze manier gok je niet op het perfecte moment om in te stappen, maar pak je gemiddeld gezien een goede prijs ten opzichte van de markt.

Stap 6: Doe niks
Een ETF is geen product om veel mee te handelen om snel winsten te realiseren op een koersstijging. Een veelgemaakte fout van beginners is te vaak kijken naar de koers en te snel reageren op koersschommelingen. ETFs zijn geen daghandel. Bij breed gespreid beleggen is geduld vaak belangrijker dan actie ondernemen. Historisch gezien zijn brede markten over lange periodes vaak gestegen, maar garanties zijn er nooit.

Veelgestelde vragen