Ik heb wat onderzoek gedaan en het is mij opgevallen dat wanneer je gaat pensioenbeleggen (lijfrente), je toetsingsinkomen omlaag gaat. Het mooie is dat een lager toetsingsinkomen meer kinderopvangtoeslag betekent. Dit lijkt te mooi om waar te zijn, maar het klopt echt en te weinig mensen weten van deze mogelijkheid.
Hoe werkt het precies?
Ik ga het zo simpel mogelijk proberen uit te leggen, maar het kan zijn dat je sommige termen niet kent. Helaas zijn dit de benamingen die de belastingdienst ervoor gebruikt en kan ik dit niet veranderen. Ik doe mijn best om het begrijpbaar te houden.
Als je zelf geld stort voor je pensioen, dan moet je dit op een lijfrentebeleggingsrekening doen. Dit is een rekening waar je het geld vastzet tot je pensioen. Dit kan bijvoorbeeld via Meesman of Brand New Day en wordt ook wel pensioenbeleggen genoemd.
Het geld wat je daarop stort mag je dat bedrag aftrekken van je belastbaar inkomen in Box 1. Die aftrekpost heet de jaarruimte. Wat er dan gebeurt is het slimme gedeelte: de Belastingdienst berekent je toetsingsinkomen op basis van je verzamelinkomen en dat verzamelinkomen daalt door die aftrekpost.
Dienst Toeslagen gebruikt datzelfde toetsingsinkomen om te bepalen hoeveel kinderopvangtoeslag je krijgt. Een lagere toetsingsinkomen betekent een hogere vergoeding. Je hebt dus drie voordelen tegelijk:
- Je betaalt minder inkomstenbelasting over het ingebrachte bedrag
- Je bouwt pensioen op
- Je krijgt meer kinderopvangtoeslag
Wat is toetsingsinkomen?
Je toetsingsinkomen is het inkomen waarop Dienst Toeslagen je recht op kinderopvangtoeslag (en andere toeslagen) berekent. Dit is het gezamenlijke verzamelinkomen van jou en ook van je fiscale partner als je die hebt.
Hoe lager je toetsingsinkomen, hoe hoger het percentage dat de overheid vergoedt. Bij een gezamenlijk inkomen tot €56.412 ontvang je de hoogste kinderopvangtoeslag vergoeding van 96%. Heb je een hoger gezamenlijk inkomen, dan daalt het vergoedingspercentage geleidelijk en zal je zelf meer moeten betalen aan de kinderopvang.
Het toetsingsinkomen is dus niet hetzelfde als je bruto loon of winst uit je onderneming. Het is je verzamelinkomen na aftrekposten. En een lijfrentestorting is zo’n aftrekpost, waardoor je toetsingsinkomen lager uitvalt dan je brutoloon of winst uit onderneming.
Wat is een lijfrentebeleggingsrekening?
Een lijfrentebeleggingsrekening is een speciale geblokkeerde rekening waarop je geld opzij zet voor je pensioen. Zodoende wordt het in de volksmond pensioenbeleggen genoemd. Het geld wordt belegd, vergelijkbaar met een gewone beleggingsrekening, maar er is één groot verschil. Je inleg is fiscaal aftrekbaar.
Met een lijfrente kun je belasting besparen. De premie is aftrekbaar binnen je jaarruimte, waardoor je geld terugkrijgt of minder belasting betaalt. Het belastingvoordeel kan oplopen tot 49,5% van je inleg afhankelijk van in welke belastingschijf je inkomen zit.
Je mag alleen gebruikmaken van deze aftrek als je een pensioentekort hebt. Dat is het geval als je onvoldoende pensioen opbouwt via je werkgever, of als je ZZP’er bent en helemaal zelf voor je pensioen moet zorgen.
Wanneer je op zoek bent naar een aanbieder om je pensioen bij te beleggen, kun je zoeken op termen als “pensioenbeleggen” of “lijfrentebeleggingsrekening”.
Wanneer kan ik pensioenbeleggen, wat zijn de grenzen?
In 2026 bedraagt de maximale jaarruimte €35.589. Dit kan minder zijn, afhankelijk van je pensioenopbouw en inkomenspositie.
Heb je de afgelopen tien jaar je jaarruimte niet volledig gebruikt? Dan kun je mogelijk een extra bedrag inleggen via de reserveringsruimte. De maximale reserveringsruimte in 2026 is €42.753.
Hoeveel jaarruimte je hebt en of je dus een pensioengat hebt, kun je berekenen via dit hulpmiddel op de website van de belastingdienst. Als ondernemer zal je altijd jaarruimte en reserveringsruimte hebben. Als werknemer hangt het af van je inkomen en de pensioenopbouw bij je werkgever.
Rekenvoorbeeld: hoeveel levert het op?
Laten we het concreet maken met twee situaties.
Situatie 1: gezin met inkomen rond €95.000
Jij en je partner verdienen samen €95.000. Twee kinderen in de dagopvang, 3 dagen per week, elk 143 uur per maand tegen €11,40 uurtarief.
Scenario A: zonder pensioenbeleggen
- Toetsingsinkomen: €95.000
- Vergoedingspercentage kind 1: 76,7%
- Vergoedingspercentage kind 2: 91,5%
- Toeslag kind 1 per maand: €1.232
- Toeslag kind 2 per maand: €1.469
- Totale kinderopvangtoeslag per jaar: €32.413
- Totale eigen bijdrage: €7.295
Scenario B: met €12.000 pensioenbeleggen
- Toetsingsinkomen daalt naar: €83.000
- Vergoedingspercentage kind 1: 83,7%
- Vergoedingspercentage kind 2: 93,2%
- Toeslag kind 1 per maand: €1.344
- Toeslag kind 2 per maand: €1.497
- Totale kinderopvangtoeslag per jaar: €34.090
- Totale eigen bijdrage: €5.618
Totaal voordeel:
- Extra kinderopvangtoeslag per jaar: €1.677
- Belastingvoordeel over inleg: €4.507
- Totaal direct voordeel: €6.184
- Netto kosten voor €12.000 pensioenbeleggen: €5.816
- Percentage dat je direct terugkrijgt: 51,5%
Je legt €12.000 in voor je pensioen en krijgt meer dan de helft direct terug via belastingvoordeel en extra toeslag. Het resterende bedrag staat te beleggen voor later.
Bij een gezamenlijk inkomen van €95.000 valt de €12.000 inleg grotendeels in de belastingschijf van 37,56%, de schijf die geldt voor inkomen tussen €38.883 en €78.426. Dat levert direct €4.507 belastingteruggave op, nog voor je ook maar één cent toeslag hebt ontvangen.
Tel je de extra kinderopvangtoeslag erbij op, dan kost €12.000 pensioenopbouw je netto nog maar €5.816.
Situatie 2: gezin met inkomen rond €140.000
Jij en je partner verdienen samen €140.000. Drie kinderen in de dagopvang, elk 143 uur per maand.
Scenario A: zonder pensioenbeleggen
Toetsingsinkomen: €140.000
Vergoedingspercentage kind 1: 50,4%
Vergoedingspercentage kind 2 en 3: 85,4%
Toeslag kind 1 per maand: €809
Toeslag kind 2 per maand: €1.371
Toeslag kind 3 per maand: €1.371
Totale kinderopvangtoeslag per jaar: €42.627
Totale eigen bijdrage: €16.936
Scenario B: met €22.000 pensioenbeleggen
Toetsingsinkomen daalt naar: €118.000
Vergoedingspercentage kind 1: 62,7%
Vergoedingspercentage kind 2 en 3: 88,6%
Toeslag kind 1 per maand: €1.007
Toeslag kind 2 per maand: €1.423
Toeslag kind 3 per maand: €1.423
Totale kinderopvangtoeslag per jaar: €46.230
Totaal voordeel:
Extra kinderopvangtoeslag per jaar: €3.604
Belastingvoordeel over inleg: €10.890
Totaal direct voordeel: €14.494
Netto kosten voor €22.000 pensioenbeleggen: €7.506
Percentage dat je direct terugkrijgt: 65,9%
Bij een gezamenlijk inkomen van €140.000 valt een groot deel van de €22.000 inleg in de hoogste belastingschijf van 49,50%, die geldt voor inkomen boven €78.426. Bijna de helft van elke euro die je inlegt, krijg je direct terug van de Belastingdienst. Combineer je dat met de extra toeslag voor drie kinderen, dan kost €22.000 pensioenopbouw je netto maar €7.506. Ruim 65% van je inleg zie je direct terug.
Let op: de exacte percentages hangen af van je specifieke toetsingsinkomen en wie van de fiscale partners x verdient en x pensioen opbouwt. Controleer de actuele tabel op rijksoverheid.nl of gebruik de rekentool van Dienst Toeslagen om jouw situatie door te rekenen.
Voor wie is dit interessant?
Dit werkt het beste als je aan al deze vier voorwaarden voldoet:
Je hebt kinderen in de opvang: Logisch, want zonder kinderopvangtoeslag is het extra toeslagvoordeel er niet.
Je toetsingsinkomen ligt tussen €56.000 en €180.000: Bij een gezamenlijk inkomen tot €56.412 ontvang je al de hoogste vergoeding van 96%, daar valt niets meer te winnen. Boven €180.000 zijn de toeslagpercentages zo laag dat het effect beperkt is.
Je hebt een pensioentekort: Zonder pensioentekort heb je geen jaarruimte en kun je de inleg niet aftrekken. Voor ZZP’ers en voor werknemers met een bescheiden pensioenregeling is vaak wel een pensioentekort.
Je kunt het geld missen tot je pensioen: Het geld op een lijfrentebeleggingsrekening is geblokkeerd tot je met pensioen gaat. Je kunt er niet tussentijds bij. Investeer dus enkel en alleen geld wat je voor een lange periode kunt missen.
Hoe begin je?
Stap 1: Check of je een pensioentekort hebt
Gebruik de rekenhulp op belastingdienst.nl om je jaarruimte te berekenen. Heb je jaarruimte? Dan heb je een pensioentekort en mag je de inleg aftrekken.
Stap 2: Bepaal hoeveel je wilt inleggen
Je hoeft niet meteen het maximale bedrag in te leggen. Zelfs een klein bedrag kan al een merkbaar effect hebben op je toetsingsinkomen en daarmee op je toeslag. Bereken dit dus vooraf goed.
Stap 3: Kies een aanbieder
Zoek op “lijfrentebeleggingsrekening” en vergelijk aanbieders op kosten, beleggingsmogelijkheden en gebruiksgemak. Brand New Day en Meesman zijn bekende Nederlandse aanbieders in deze categorie, maar vergelijk altijd meerdere opties.
Stap 4: Stort voor 31 december
De storting moet in het belastingjaar vallen waarover je aangifte doet. Wil je in 2026 profiteren? Stort dan voor 31 december 2026.
Stap 5: Vul je belastingaangifte in
Let tijdens het invullen van je belastingaangifte goed op dat jouw pensioenbeleggingsrekening erbij staat en dat het bedrag goed is. Je komt hierdoor achter je echte verzamelinkomen wat je als toetsingsinkomen kunt gebruiken.
Stap 6: Geef het door aan Dienst Toeslagen
Zodra je je belastingaangifte hebt ingediend en je verzamelinkomen is vastgesteld, kun je jouw toeslagaanvraag aanpassen via Mijn Toeslagen. Je krijgt dan al snel de juiste hoeveelheid toeslag op je bankrekening.
Waar moet je op letten?
Je geld zit vast tot je pensioen: Een lijfrentebeleggingsrekening is een geblokkeerde rekening. Je kunt er pas bij als je met pensioen gaat. Beleg hier dus alleen geld dat je voor de lange termijn kunt missen.
Beleggen brengt risico’s mee: Het geld wordt belegd, niet gespaard. De waarde kan dalen. Op de lange termijn heeft beleggen historisch gezien positief uitgepakt, maar garanties kan niemand je geven.
Het voordeel verdwijnt mogelijk na 2029: De regering werkt aan een nieuwe financiering van kinderopvang waarbij alle werkende ouders recht hebben op het maximale vergoedingspercentage van 96%. Als dat nieuwe stelsel ingaat, heeft je toetsingsinkomen geen invloed meer op je kinderopvangtoeslag. Het belastingvoordeel van de lijfrentestorting blijft dan wel gewoon bestaan, maar het toeslageffect verdwijnt.
Controleer je exacte jaarruimte: Ga je over je jaarruimte heen met je storting? Dan heb je over dat extra gedeelte geen belastingvoordeel, maar betaal je later bij uitkering wel belasting. Bereken altijd je exacte jaarruimte en reserveringsruimte van de afgelopen jaren voordat je stort.
Het effect verschilt per situatie: De getallen in dit artikel zijn rekenvoorbeelden. Jouw situatie hangt af van je exacte inkomen, het aantal kinderen, de opvanguren en je pensioentekort. Bij twijfel kan ik je aanraden om een belastingadviseur je te laten helpen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen toetsingsinkomen en verzamelinkomen?
Je toetsingsinkomen is gelijk aan je verzamelinkomen uit de definitieve aanslag inkomstenbelasting. Je toetsingsinkomen is dus een schatting van je verzamelinkomen van het betreffende jaar. Hoef je geen belastingaangifte te doen, dan is je toetsingsinkomen gelijk aan je belastbare loon op je jaaropgaaf.
Werkt dit als ik werknemer ben en pensioen opbouw via mijn werkgever?
Alleen als je pensioentekort hebt. Bouw je via je werkgever al voldoende pensioen op? Dan heb je vermoedelijk weinig of geen jaarruimte en is de aftrek beperkt. Kijk op je Uniform Pensioenoverzicht (UPO) om te zien hoeveel pensioen je opbouwt, en gebruik de rekenhulp van de Belastingdienst om je jaarruimte te berekenen. Je hebt hiervoor jouw factor A nodig die je op jouw pensioenoverzicht kunt vinden.
Ik ben ZZP’er. Bouw ik automatisch pensioen op?
Nee, zeker niet. Als ZZP’er bouw je geen pensioen op via een werkgever, waardoor je bijna altijd de volledige jaarruimte hebt. Dat maakt dit voor ZZP’ers met kinderen in de opvang extra interessant. Zelf zie ik het als de ideale jaren om mijn pensioen op te bouwen.
Wanneer moet ik de wijziging doorgeven aan Dienst Toeslagen?
Dienst toeslagen maakt op een gegeven moment een definitieve berekening aan de hand van de door hun bekende gegevens uit bijvoorbeeld je inkomstenbelasting. Dit kan echter een tijdje duren. Wanneer je de exacte cijfers weet, kun je in de tussentijd je al een schatting doorgeven via Mijn Toeslagen, zodat de voorschotten passen op jouw situatie of om eerder geld terug te krijgen nadat je jouw definitieve aangifte inkomstenbelasting hebt ingestuurd.
Mag ik elk jaar een ander bedrag inleggen voor mijn pensioen?
Ja. Je bent niet verplicht om elk jaar hetzelfde bedrag in te leggen. Je mag per jaar zelf bepalen hoeveel je stort, zolang je binnen je jaarruimte en reserveringsruimte blijft.
Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte
Jaarruimte is het bedrag wat je in het lopende jaar met belastingvoordeel mag inleggen voor je pensioen. Reserveringsruimte, ook bekend als inhaalruimte, is jouw niet opgemaakte jaarruimte uit de voorgaande 10 jaar.
Verdwijnt het voordeel als het nieuwe kinderopvangstelsel ingaat?
Als het nieuwe kinderopvangstelsel echt komt, wat nog maar de vraag is, en alle ouders 96% vergoed krijgen (ongeacht inkomen), dan verdwijnt inderdaad het toeslageffect. Je profiteert echter nog wel van minder inkomstenbelasting over je pensioeninleg, omdat het van je belastbare inkomen afgaat.
Dit artikel is educatief van aard en vormt geen persoonlijk financieel of fiscaal advies. Elke situatie is anders. Raadpleeg bij twijfel een belastingadviseur. Beleggen brengt risico’s met zich mee, je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
Bronnen:
Belastingdienst.nl (jaarruimte lijfrente 2026)
Rijksoverheid.nl (kinderopvangtoeslag 2026)
Dienst Toeslagen (toeslagpercentages 2026)